ΘΕΑΤΡΙΚΕΣ ΒΡΑΔΙΕΣ - Greek Theatrical Evenings

Χρονολογία Ηχογράφησης 30 Νοεμβρίου 1962

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ ΜΗΝΑΣ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ,
ΜΟΥΣΙΚΗ ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΪΩΑΝΝΟΥ,
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΜΑΝΩΛΗΣ ΣΚΟΥΛΟΥΔΗΣ,

Παίζουν οι ηθοποιοί: ΓΚΙΚΑΣ ΜΠΙΝΙΑΡΗΣ, ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΚΑΣ, ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΒΑΦΕΙΑΣ, ΕΛΛΗ ΒΟΖΙΚΙΑΔΟΥ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΡΤΗΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΛΟΥΤΗΣ, ΘΟΔΩΡΟΣ ΕΞΑΡΧΟΣ, ΜΑΡΙΑ ΖΑΦΕΙΡΑΚΗ, ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΡΛΗΣ, ΘΑΝΟΣ ΚΑΝΕΛΛΗΣ, ΤΡΥΦΩΝ ΚΑΡΑΤΖΑΣ, ΜΑΤΙΝΑ ΚΑΡΡΑ, ΧΡΗΣΤΟΣ ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ, ΣΠΥΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ

Πέρσι Σέλει,Άγγλος ποιητής:
Καταγόμαστε από τους Έλληνες πολιτιστικά, οι νόμοι μας, οι επιστήμες μας,
οι τέχνες μας έχουν τις ρίζες τους στην ένδοξη Ελλάδα.

Πέρσυ Μπυς Σέλλεϋ / Percy Bysshe Shelley (4 Αυγ. 1792 - 8 Ιουλ. 1822)
Ο Άγγλος ρομαντικός λυρικός ποιητής Πέρσυ Μπυς Σέλεϋ (Percy Bysshe Shelley) γεννήθηκε το 1792 στο Φηλντ Πλέις, κοντά στο Χόρσαμ του Σάσεξ, και βρήκε τον θάνατο από πνιγμό στη θάλασσα, στα ανοιχτά του Λιβόρνο, το 1822. Έγραψε τα περισσότερα ποιητικά του έργα, μεταξύ των οποίων τα Προμηθεύς Λυόμενος (Prometheus Unbound), Οι Τσέντσι(The Cenci), Αδωναϊς, μια ελεγεία για τον θάνατο του Τζων Κητς (Adonais: an Elegy on the Death of John Keats), Σε έναν κορυδαλλό (Το a Skylark), το σύννεφο (The Cloud), μετά το 1818, κατά την παραμονή του στην Ιταλία.

Από την παιδική του ηλικία διακρινόταν για τη λεπτότητα του συναισθηματικού του κόσμου και την πρωτοτυπία των ιδεών του. Αυτά τα χαρακτηριστικά του, σε συνδυασμό με την εξαίρετη κυριαρχία στα εκφραστικά του μέσα, του προσέδωσαν ιδιαίτερη θέση στην αγγλική λογοτεχνία. Αφιέρωσε τη σύντομη ζωή του στα ιδεώδη της ειρήνης, της αφελφοσύνης και της αγάπης ανάμεσα στα άτομα και στην ανθρωπότητα στο σύνολό της. Η δύναμη και τα ιδεώδη του ήταν συχνά πολύ προωθημένα σε σχέση με τα βιώματα της καθημερινής εμπειρίας του, με αποτέλεσμα τόσο ο ίδιος όσο και οι οικείοι του να υποφέρουν. Από τον πόνο όμως αντλούσε τη δύναμη η οποία διαπερνούσε και την ποίησή του.

Από το 1804 ως το 1808 σπούδασε στο Ήτον και τον Οκτώβριο του 1810 άρχισε να φοιτά στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο της Οξφόρδης όπου συνδέθηκε με στενή φιλία με έναν συμφοιτητή του και μετέπειτα βιογράφο του, τον Τόμας Τζέφερσον Χογκ. Διακρίνονταν και οι δυο για την εκκεντρικότητά τους και συμμερίζονταν τους ίδιους ενθουσιασμούς. Ένιωθαν ευτυχισμένοι με τις σπουδές τους και υπήρξε γι΄αυτούς μεγάλο πλήγμα η αποβολή τους από το κολλέγιο όταν αρνούμενοι να απολογηθούν για ένα φυλλάδιό τους με τίτλο Η αναγκαιότητα του Αθεϊσμού, το οποίο το έστειλαν σε επισκόπους, αρχιεπισκόπους και διευθυντές κολλεγίων. Μετά το γεγονός αυτό έφυγαν τον Μάρτιο του 1811 για το Λονδίνο.

Τον Φεβρουάριο του 1813 ολοκλήρωσε το πρώτο μεγάλο ποιήμα του με τίτλο Βασίλισσα Μαμπ (Queen Mab). Το έργο αυτό αποτελεί την ποιητική σύνοψη της πνευματικής διαμόρφωσης του Σέλεϋ αυτή την περίοδο. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό, από βιογραφικής πλευράς, διότι εκφράζει πλήρως όλες τις βασικές του αντιλήψεις. Επειδή κανένας εκδότης δεν ήταν διατεθειμένος να το εκδώσει αναλαμβάνοντας τον κίνδυνο μιας ενδεχόμενης δίωξής του, ο Σέλεϋ το τύπωσε ιδιωτικά και χάρισε τα αντίτυπα στους φίλους του.

Το 1816 ο Σέλεϋ έγραψε το μεγάλο ποίημά του με τίτλο Αλάστωρ ή το πνεύμα της μοναξιάς (Alastor or, The Spirit of Solitude), εκδόθηκε μαζί με ορισμένα μικρά ποιήματα.

Το 1818 έγραψε το μεγαλύτερο ποίημάτου με τίτλο Λάων και Κύθνα (Laon and Cythna), το οποίο αργότερα τιτλοφόρησε Η εξέγερση του Ισλάμ (The Revolt of Islam,) Αργότερα έγραψε ή τροποποίησε το ποιήμα Τζούλιαν και Μάνταλο (Julian and Maddalo), ορισμένα από τα ¨πιο θλιμμένα" ποιήματά του, καθώς και την πρώτη πράξη του έργου του Προμηθέας Λυόμενος, το οποίο συνέχισε το επόμενο καλοκαίρι στις Θέρμες του Καρακάλλα στη Ρώμη, όπου άρχισε να γράφει το δράμα του Οι Τσεντσι (The Cenci).

Ο Σέλεϋ μετέβη στην Πίζα. Σύντομα, γύρω του δημιουργήθηκε ο επιλεγόμενος ¨κύκλος της Πίζας", ένας κύκλος επιφανών ΄Αγγλων, Ιρλανδών, Ιταλών και Ελλήνων (μεταξύ των οποίων ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος), στους οποίους προστέθηκε τον επόμενο χρόνο ο Μπάϊρον. Ο φιλελληνισμός του Σέλεϋ εκφράστηκε στο λυρικό δράμα με τίτλο Ελλάς (Hellas1822), έναν χαρμόσυνο παιάνα στον οποίο η απελευθερωμένη Ελλάδα παρουσιαζόταν ως σύμβολο και πηγή της κληρονομιάς ολόκληρου του δυτικού πολιτισμού. Ο ίδιος έλεγε οτι είχε εμπνευσθεί το έργο από τους Πέρσες του Αισχύλου. Την περίοδο αυτή έγραψε επίσης ένα πεζό με τίτλο Μια υπεράσπιση της ποίησης (A defence of Poetry,1821, εκδόθηκε το 1840) και το μεγάλο ποιήμα Επιψυχίδιον (Epipsychdion, 1821). Ο θάνατος του φίλου του Τζων Κητς του ενέπνευσε το ποίημα Αδωναϊς (Adonais, 1821). Παράλληλα, είχε διατυπώσει τις πολιτικές του απόψεις το 1819 σε ένα φυλλάδιο με τίτλο Μια φιλοσοφική άποψη για τη μεταρρύθμιση (A Philosophical View of Roform), το οποίο όμως δεν εκδόθηκε παρά μόνο το 1920.

Μετά το θάνατό του η Μαίρη Σέλεϋ αποφάσισε να αφιερώσει τη ζωή της στην ταξινόμηση τη διατήρηση και την έκδοση των έργων του και να γράψει τη βιογραφία του.

Πηγή: Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα

Πρώτη εκπομπή: 6 Νοεμβρίου 1963
Επαναληπτικές εκπομπές: 22 Νοεμβρίου 1970

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ Γιώργος Θεοδοσιάδης,
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Εφη Φερεντίνου

Παίζουν οι ηθοποιοί: Γκίκας Μπινιάρης, Στέλιος Βόκοβιτς, Ελσα Βεργή, Ελλη Βοζικιάδου, Ελένη Νενεδάκη, Ελλη Ξανθάκη, Ελένη Χατζηαργύρη, Κάκια Παναγιώτου, Βασίλης Κανάκης, Πίτσα Καπιτσινέα, Ελένη Κυπραίου, Αννα Ραυτοπούλου

Παίζουν: Μαίρη Αρώνη, Νίκος Χατζίσκος, Θεόδωρος Αρώνης, Γκίκας Μπινιάρης, Λούλα Ιωαννίδου, Σπύρος Ολύμπιος, Γιώργος Μετσόλης, Νάσος Κεδράκας, Νίκος Φιλιππόπουλος
Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος
Μουσική σύνθεση: Μίκης Θεοδωράκης
Ο Γιάννης Φλερύ χορεύει ισπανικούς χορούς

Το «Ηφαίστειο» είναι ένα ιστορικό δράμα. Ο συγγραφέας παίρνει τη θεματολογία του από τα γεγονότα της πολιορκίας του Αρκαδίου από τους Τούρκους, το 1866, δημιουργώντας ένα ηρωικό έπος στην μνήμη των αγωνιστών για την ένωση της Κρήτης με την υπόλοιπη Ελλάδα. Σημαντική θέση σε αυτά τα γεγονότα, και βέβαια και στο έργο μας, έχει η Χαρίκλεια Δασκαλάκη, η γνωστή οπλαρχηγός Δασκαλάκαινα, που με το θάρρος της έδωσε δύναμη στους συμπατριώτες της. Για την ιστορία, 9 Νοεμβρίου του 1866, αργά το απόγευμα παίχτηκε η τελευταία πράξη του δράματος, με το ολοκαύτωμα της Μονής. Ο Κωστής Γιαμπουδάκης ή κατ' άλλους ο Εμμανουήλ Σκουλάς ανατίναξε την μπαρουταποθήκη, υπερασπιζόμενος το «ελευθερία ή θάνατος», σκορπίζοντας το θάνατο, όχι μόνο στους χριστιανούς, αλλά και στους εισβολείς. Αμέσως μετά, οι Τούρκοι όρμησαν και κατέσφαξαν όσους είχαν διασωθεί, ενώ έκαψαν τον ναό και λεηλάτησαν τα ιερά κειμήλια. Από τους Έλληνες που βρίσκονταν στη Μονή, μόνο 3 ή 4 κατόρθωσαν να διαφύγουν, ενώ περίπου 100 πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Μεταξύ αυτών και ο Δημακόπουλος, που εκτελέστηκε λίγο αργότερα, και η Χαρίκλεια Δασκαλάκη. Ο ηγούμενος της Μονής Αρκαδίου Γαβριήλ Μαρινάκης είχε σκοτωθεί πριν από την ανατίναξη της μπαρουταποθήκης. Οι νεκροί και τραυματίες του Μουσταφά ανήλθαν σε 1.500 ή σε 3.000, σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς. Το Ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, όπως είχε συμβεί με την καταστροφή των Ψαρών και την Έξοδο του Μεσολογγίου, συγκίνησε όλο τον δυτικό κόσμο κι ένα νέο κύμα φιλελληνισμού δημιουργήθηκε στην Ευρώπη.

ΥΠΟΘΕΣΗ

Το έργο ξεκινά από τη στιγμή που ο Μουσταφά Ναϊλί Πασάς προτρέπει τους Έλληνες, η οποίοι έχουν κλειστεί στη Μονή, να παραδοθούν. Οι Έλληνες αρνούνται, παρά τις πιέσεις και τους εκβιασμούς που δέχονται. Από εκείνη τη στιγμή κι έπειτα αρχίζει ο χρόνος να μετρά αντίστροφα…

κείμενο NikosPappas

ΤΟ ΞΕΚΙΝΗΜΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ 1821 ΣΤΗ ΚΡΗΤΗ

Παίζουν: Αλέξης Μινωτής, Κατίνα Παξινού, Θόδωρος Μορίδης, Νίκος Τζόγιας, Γκίκας Μπινιάρης, Άγγελος Γιαννούλης, Βασίλης Παπανίκας, Κώστας Κοκκάρης, Θεόδωρος Σαρρής, Νίκος Δενδρινός, Δημήτρης Δαμαλάς, Θεόδωρος Συριώτης, Σπύρος Ολύμπιος, Θάνος Λειβαδίτης, Νόρα Κατσέλη, Φωτεινή Μανέτα
Σκηνοθεσία: Λάμπρος Κωστόπουλος

Παίζουν: Αθανασία Μουστάκα, Γιάννης Αποστολίδης, Στέλιος Βόκοβιτς, Νίκος Χατζίκος, Γιάννης Αυλωνίτης, Αλέκος Δεληγιάννης, Γκίκας Μπινιάρης, Γρηγόρης Βαφειάς, Θόδωρος Ανδριακόπουλος
Σκηνοθεσία: Κώστας Μιχαηλίδης

Έργο του σπουδαίου ποιητή Αγγ. Σικελιανού, του "άρχοντα της λαλιάς μας", όπως τον αποκάλεσε ο Σεφέρης.
Το έργο βασίζεται στη θρυλική μορφή του Διγενή, στη βυζαντινή λαϊκή μυθολογία και στη θρησκευτικοπολιτική αίρεση των Παυλικιανών (9ος αιώνας).
Μία από τις σημαντικότερες ηχογραφήσεις που φυλάσσονται στο αρχείο της Ελλήνικης Ραδιοφωνίας. Η Σοφία Μιχαλίτση στη μουσική επιμέλεια του έργου, βασίστηκε στο ομώνυμο έργο του Αλέκου Ξένου, του σπουδαίου Ζακυνθινού συνθέτη και φίλου του Σικελιανού. Τα τραγούδια έγραψε ο Μάνος Χατζιδάκις.

Παίζουν: Στέλιος Βόκοβιτς (Διγενής), Νίκος Δενδρινός, Γιάννης Αργύρης, Νάσος Κεδράκας, Κώστας Γεννατάς, Βάσος Ανδρονίδης, Δημήτρης Παππάς, Βασίλης Παπανίκας, Γκίκας Μπινιάρης, Βίκτωρ Παγουλάτος, Γιάννης Αποστολίδης

Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος

Διασκευή για το ραδιόφωνο: Νίκος Γκάτσος

Μία ιστορική ηχογράφηση, από τις παλιότερες που φυλάσσεται στο αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας, με τη θρυλική ηθοποιό του θεάτρου μας Κυβέλη.

Υπόθεση: Στο Σαγιό, κεντρική συνοικία του Παρισιού, η ζωή των καθημερινών ανθρώπων κυλάει χαλαρά κι η Ορελί, μια εκκεντρική, αλαφροΐσκιωτη μεγαλοκυρία που ζει σ' ένα υπόγειο, είναι το "καλό πνεύμα". Λύνει τα μικροπροβλήματα, σκορπίζει ζωή και χαμόγελο και προστατεύει τη γειτονιά από τους κακούς ανθρώπους, "αυτούς που σφίγγουν τα χείλια, που δίνουν στα κλεφτά κλοτσιές στα ζώα, τους εχθρούς των δέντρων, τους εχθρούς των ζώων". Μια μέρα, πέφτει στην αντίληψή της ότι πλούσιοι μεγαλοκαρχαρίες ετοιμάζονται να ξεθεμελιώσουν τη συνοικία αναζητώντας πετρέλαιο. Κι αυτή αναλαμβάνει να τους εξαφανίσει, ώστε να πάψουν να απειλούν τον κόσμο της.

Το τελευταίο έργο του Ζαν Ζιροντού γράφτηκε σε μια δύσκολη εποχή (1943) και ανέβηκε για πρώτη φορά το 1945, μετά το θάνατο του συγγραφέα. Η πρώτη μάλιστα παρουσίαση του έργου στη χώρα μας, πάλι από το Εθνικό, με την Κατίνα Παξινού και σε σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή, σε εξίσου ταραγμένες εποχές (1966), είχε κάνει πάταγο.

Ζιροντού Ζαν (Από την Live-Pedia.gr)
Γάλλος συγγραφέας, διηγηματογράφος & δραματουργός (Μπελάκ,Οτ-Βιέν 1882-Παρίσι1944). Από τα φοιτητικά του ακόμα χρόνια ταξίδεψε σε αρκετές χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής. Ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και διορίστηκε για ένα χρονικό διάστημα διπλωμάτης. Πήρε μέρος στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο και για τις πολεμικές του υπηρεσίες του απονεμήθηκε το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής.

Στη γαλλική λογοτεχνία πρωτοεμφανίστηκε το 1909 με τη συλλογή διηγημάτων "Ρrονinciales" και ακολούθησαν τα διηγήματα "Η Σχολή αδιαφόρων", "Αναγνώσματα για μια σκιά", "Σιμών ο περιπαθής" και "Ζίγκφριντ και Λιμουζέν". Το τελευταίο είχε μεγάλη απήχηση στο γαλλικό κοινό, γιατί ζωντάνευε με πολύ ανθρωπισμό το δράμα του πολέμου, ώστε γρήγορα διασκευάστηκε σε θεατρικό έργο και ανεβάστηκε με μεγάλη επιτυχία το 1928. Από το έργο αυτό και μετά ο Ζ. επιδόθηκε στο θέατρο και ιδιαίτερα στο δράμα. Από τα θεατρικά του έργα ξεχωρίζουν: "Αμφιτρύων", "Ιντερμέτζο", "Τέσα, η νύμφη με την πιστή καρδιά", "Συμπλήρωμα στο ταξίδι του Κουκ", "Ο Τρωικός πόλεμος δε θα γίνει", "Ηλέκτρα", "Άσμα ασμάτων", "Η τρελή του Σαγιό" κ.ά.

Από το ραδιόφωνο μεταδόθηκε για πρώτη φορά στις 15/2/1954, από την εκπομπή Το Θέατρο της Τετάρτης.

Η μετάφραση και διασκευή είναι του Μίνωα Βολανάκη
Παίζουν : Κυβέλη, Μιράντα, Ρίτα Μυράτ, Μαρία Αλκαίου, Βάσω Μεταξά, Χρήστος Τσαγανέας, Λυκούργος Καλλέργης, Παντελής Ζερβός, Διονύσης Παπαγιαννόπουλος, Γκίκας Μπινιάρης, Κώστας Παππάς, Γιώργος Λευτεριώτης
Σκηνοθεσία : Μήτσος Λυγίζος

Υπόθεση:
Παίζουν: Νίκος Χατζίσκος, Γιάννης Αποστολίδης, Γκίκας Μπινιάρης, Θάνος Κωτσόπουλος, Φοίβος Ταξιάρχης, Στέλιος Βόκοβιτς, Ελένη Ζαφειρίου
Σκηνοθεσία: Μήτσος Λυγίζος

Υπόθεση:
Παίζουν: Κάκια Παναγιώτου, Στέλιος Βόκοβιτς, Καρούσος, Αλέκα Κατσέλη, Νίκος Καζής, Νίκος Χατζίσκος, Βασίλης Κανάκης, Γιάννης Αποστολίδης, Γκίκας Μπινιάρης, Νίκος Παπακωνσταντίνου
Σκηνοθεσία: Θάνος Κωτσόπουλος